Binlerce kilometrelik hatta sadece 39 yol ve geçit bakım görevlisi var



Artı Gerçek

‘Ulaşımda Demiryolu Gerçeği’ raporuna göre binlerce kişinin çalışması gereken demir yolu hatlarındaki yol ve geçit bakım görevli sayısı sadece 39.


Rıfat DOĞAN


ARTI GERÇEK- Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği’ne bağlı (TMMOB) Makine Mühendisleri Odası’nın (MMO) hazırladığı demiryolu raporuna göre 1959’da 66 bin 595 olan TCDD’nin çalışan sayısı 2017 yılında 17 bin 747’ye indi.

Tekirdağ’ın Çorlu İlçesi’nde geçen yıl 8 Temmuz’da 25, Ankara’da 9 kişinin hayatını kaybettiği tren kazaları, hükümetin demiryolu politikalarına yönelik soru işaretlerini de birlikte getirmişti. Çorlu’da altı boşalan menfez ve Ankara’da sinyalizasyon eksikliği nedeniyle yaşanan facialar, ihmallerin olduğunu da ortaya koymuştu.

TCDD’DE 2000 YILINDA 47 BİN OLAN ÇALIŞAN SAYISI 2017’DE 17 BİN 747’YE DÜŞTÜ
Son yıllarda özellikle AKP iktidarında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda (TCDD) yaşanan özelleştirme ve serbestleştirme nedeniyle bu kazaların sıkça yaşandığına dönük yorumlar yapılmıştı.

Makine Mühendisleri Odası’nın son hazırladığı rapor da TCDD’de yaşanan özelleştirmenin kurum çalışan sayısında düşüşe neden olduğunu gösteriyor. Rapora göre 1959 yılında 66 bin 595 olan TCDD’nin çalışan sayısı 2000 yılında 47 bin 212’ye, 2017 sonunda 17 bin 747’ye kadar düştü.

HATLARDA SADECE 39 BAKIM GÖREVLİSİ VAR

Raporda başka önemli bir veriyse Çorlu’da yaşanan faciadan sonra ortaya çıkan yol bakım görevlilerinin eksikliğiyle ilgili. Rapora göre binlerce yol ve geçit bakım görevlisinin çalışması gereken hatlarda bakım görevlisi sayısı sadece 39.

Raporda bu verilere dayanılarak şu tespit yapıldı:

“Özetle kamusal hizmet, kamu-toplum yararı eksenli güvenli ve ucuz ulaşım hakkı; demiryolları, karayolları, havayolları, denizyolları işletmeciliğinin ticarileştirilmesi ve demiryolu işletmeciliğinin zayıflatılması süreciyle tasfiye edilmektedir.”

TCDD ZARAR EDİYOR

Raporda 'Cumhurbaşkanlığı 2019 Yıllık Planı’na göre 2018 yılı ekim ayı itibarıyla bir kamu, iki özel sektör firmasının demiryolu işletmeciliği organizatörlüğü ve bir özel sektör firmasının da yük taşımacılığı acente yetki belgesi aldığı, YHT hatları nedeniyle Hazine’nin en fazla kaynak ayırdığı KİT olan TCDD’nin, “2017 Yılı Yatırım Programı” kapsamında ayrılan 5,7 milyar TL ödeneği aşarak 5,8 milyar TL ödenek kullandığı ancak Sayıştay raporuna göre 2017 yılını yaklaşık 2 milyar lira zararla kapattığı ifade edildi.

Odanın raporuna göre kurumun geçmiş yıllarla birlikte toplam bilanço zararının 18 milyar lirayı aştığı ve Sayıştay raporunda TCDD’nin konvansiyonel hatların modernizasyonuna ağırlık vermesi gerektiği yönünde ifadenin bulunduğu belirtildi.

TÜRKİYE’DE DEMİRYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI YÜZDE 1
MMO raporunda demiryolu yolcu ve yük taşımacılığına ilişkin veriler de yer aldı. Raporda “Diğer yandan demiryollarının 1950’lerden itibaren karayolu ağırlıklı ulaşım politikaları nedeniyle ikinci plana itildiğine dikkat çekilerek demiryolu yolcu taşımacılığında düşüş yaşandığı ifade edildi:

“Resmi verilere göre 1950’de karayolu yolcu taşımacılığı oranı yüzde 49,9 oranında iken günümüzde yüzde 88,8; karayolu yük taşımacılığı da yüzde 17,1 iken günümüzde yüzde 89,2 oranına yükselmiştir. Demiryolu yolcu taşımacılığı oranı ise 1950’de yüzde 42,2 iken günümüzde yüzde 1’e; demiryolu yük taşımacılığı da yüzde 55,1’den yüzde 4,3’e gerilemiştir.”