Çöken iç talep, taksit sayısı artırılarak sağlanmak isteniyor



Artı Gerçek

Yurttaşın alım gücü düştü, harcama yok. Hükümet, önlem olarak kredi kartı taksit sayılarını gevşetiyor. Uzmanlar parası olmayanın borçlandırılmaya çalışıldığı görüşünde...


ARTI GERÇEK - Türkiye'de yurttaşlar alım gücü düştüğü için rahat harcama yapamıyor. Hükümet buna önlem olarak kredi kartı taksit sınırlarını gevşetti. Fiyatı 3 bin 500 TL'nin üzerinde olan elektronik eşya alımında taksit sınırı 3'ten 6'ya çıktı. Beyaz eşya ve mobilyada sınır 12'den 18 aya yükseldi. Fiyatı 3 bin 500 TL’ye kadar olan televizyon alımlarında ise taksit süresi 9 aydan 12 aya yükseltildi.

Kredi kartı taksit süresi buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, elektrikli ev aletleri vb. elektrikli eşya alımlarında 12 aydan 18 aya; mobilya alımlarında da 12 aydan 18 aya çıkarıldı.

Kredi kartı taksit süreleri havayolları ve konaklama ile ilgili yurt içine ilişkin harcamalarda 9 aydan 12 aya yükseltilirken, vergi ödemelerinde de 9 aydan 12 aya çıkarıldı. Kurumsal kredi kartlarındaki genel taksit sınırının da 12 aydan 18 aya çıkarılmasına karar verildi.

BDDK'YA GÖRE İÇ TALEP CANLANACAK

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK), kredi kartlarıyla çeşitli sektörlerde yapılan harcamalarda taksit sayılarının artırılması ve asgari ödeme oranlarının düşürülmesi yönünde aldığı kararların, iç talebin canlanmasına katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

BDDK'nın dün yaptığı düzenleme ile mobilyadan beyaz eşyaya, elektronik eşyadan vergi ödemelerine, hava yolları ve konaklama harcamalarından kurumsal kredi kartlarına kadar birçok alanda kredi kartı taksit sayısı artırıldı. Mobilya sektöründe 12 ay olan taksit imkanı ise 18 aya çıkarıldı.

Video, kamera, ses sistemleri, fiyatı 3 bin 500 liranın üzerinde olan televizyon gibi ürünlerde taksit sayısı 3 aydan 6 aya yükseltildi. Daha önce 3 bin 500 liraya kadar olan televizyon alımlarında 9 ay olan taksit imkanı ise 12 ay olarak düzenlendi.

Yurt içi hava yolları ve konaklama harcamalarında taksit sayısı 9 aydan 12 aya çıkarılırken, hava yolları, seyahat acenteleri ve konaklamayla ilgili yurt dışına ilişkin harcamalarda taksit sayısı 6 ayda sabit bırakıldı.

Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, elektrikli ev aletleri gibi ürünlerde taksit imkanı 12 aydan 18 aya yükseltildi. Kurumsal kredi kartlarında da genel taksit sayısı 18 ay olarak belirlendi.

BDDK, Mart 2019'da yaptığı düzenlemeyle daha önce taksit yasağına tabi tutulan kuyumla ilgili harcamalarda, basılı ve külçe halinde olmayanlar için taksitlendirme süresini 4 aya çıkarmıştı.

ASGARİ ÖDEME ORANI YÜZDE 30'A İNDİRİLDİ

Öte yandan, BDDK'nın bugünkü yönetmelik değişikliği ile daha önce limiti 15 bin lira üzerinde bulunan kredi kartlarının yüzde 35 ve yüzde 40 olan asgari ödeme oranları yüzde 30'a düşürüldü.

Yapılan düzenleme sonrasında kredi kartı borçlarında ödenmesi gereken asgari tutar, kredi kartı limiti 15 bin liraya kadar olan kredi kartları hakkında dönem borcunun yüzde 30'undan aşağı olamayacak.

Yeni tahsis edilen kredi kartlarında ise kullanım başlangıcı tarihinden itibaren bir yıllık sürenin dolmasına kadar dönem borcunun yüzde 40'ından aşağı asgari ödeme yapılamayacak.

BDDK: DÜZENLEMELER TÜKETİCİLERİN ELİNİ RAHATLATACAK

BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben, kredi kartlarına yönelik taksitlendirme süresi ve asgari ödeme oranlarında yapılan düzenlemelerin bireysel tüketicilerin elinin rahatlatılmasının yanı sıra iç talebin canlanmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Bazı ürünlerdeki fiyat artışlarının alım gücünde zorluk oluşturduğunu vurgulayan Akben, taksit sayısının artırılmasıyla tüketicilerin daha az taksit tutarı ile ürün alabilmesinin kolaylaşacağını ifade etti. Akben, düzenleme yapılırken ithal girdi malların değil de yerli ürünlerin teşvik edilmesinin ön planda tutulduğunu dile getirdi.

Mobilya, beyaz eşya sektörlerinde taksit sayısının artırılmasının hem tüketici hem de üretici açısından pozitif etkilerinin olacağını belirten Akben, iç turizme katkı sağlamak üzere de hava yolları ve konaklamayla ilgili yurt içine ilişkin harcamalar taksit sayısının artırıldığını bildirdi.

Akben, halihazırda mevcut kredi kartı borçlarında ödeme zorluğu çeken vatandaşların da kredi kartı asgari ödeme oranlarını aşağı çekerek, ödeme kolaylığı sağladıklarını sözlerine ekledi.

MERKEZ BANKASI SIKI DURUŞ DERKEN, BDDK AKSİ KARAR ALIYOR

Merkez Bankası eski Başkanı ve İyi Parti Genel Başkan Yardımcısı Durmuş Yılmaz, taksit sayılarındaki esneme kararını eleştirerek, "Çöken iç talebi canlandırmak için BDDK kredi kartı taksit sayısında gevşemeye gitti. Politika koordinasyonu nerede? Merkez Bankası sıkı duruşumu sürdürüyorum derken, BDDK aksi yönde karar alıyor. Türk ekonomisinin sorunları BDDK'nın ince ayarının çok ötesinde ve her geçen gün derinleşiyor" dedi.

ÜCRETLER ENFLASYONUN ALTINDA, TAKSİT SAYISI NE İŞE YARAYACAK?

İktisatçı Mustafa Sönmez, "Taksit sayısını 12'ye kadar çıkarmışlar. Ne işe yarayacak? Mallar en az yüzde 20 zam yedi. Kredi faizleri yüzde 25-30 larda. Ücretler, enflasyon altında kaldı. Taksit sayısını artırsan neye yarar? 9 taksit 12 olmuş hadi alalım mı diyecek insanlar? Hiç bir şey öğrenmiyorlar yaşananlardan" dedi.

PARASI OLMAYAN BORÇLANDIRILMAK İSTENİYOR

Prof. Dr. Yalçın Karatepe, "BDDK parası olmayan vatandaşın borçlanarak harcama yapmasını istiyor. Çünkü iç talep yok. Taksit sayısı pek çok ürün için 18 aya çıkarılmış" değerlendirmesi yaptı.

Akademisyen Cem Başlevent de, Twitter mesajında ironik bir dille kararı eleştirerek, "Daha mobilya taksitleri bitmeden sonuçlanan boşanma davaları olur" diye yazdı.

KREDİ KARTI TAKSİT SAYISIYLA ZEVAHİRİ KURTARMAYA ÇALIŞIYORUZ

Vergi uzmanı Ozan Bingöl ise, "Vergi yapımız bozuk, sistem adaletsiz, dolaylı-dolaysız vergi kompozisyonumuz çarpık. Bu yapı ekonomik durgunluğu derinleştirdiği gibi vergi gelirlerinde de ciddi düşüşleri beraberinde getiriyor. Sonra da kredi kartı taksit sayısı ile zevahiri kurtarmaya çalışıyoruz" değerlendirmesi yaptı.