'Döviz işlemleri vergisi kayıt dışılığı artırır'



Artı Gerçek

Cumhurbaşkanlığı Kararı ile kambiyo işlemlerinden satış tutarı üzerinde binde 1 vergi alınacak. Uzmanlar, kayıt dışı döviz işlemlerinin artabileceği uyarısı yapıyor.


ARTI GERÇEK - Resmi Gazete'de yer alan Cumhurbaşkanlığı kararıyla 1998 tarihli 98/11591 sayılı Bakanlar Kurulu kararında değişiklik yapıldı. Buna göre bankalar ile yetkili kuruluşların birbirleri ile yaptıkları ve Hazine'ye yapılan kambiyo satışlarında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) sıfır olarak belirlendi.

Ayrıca döviz kredisinin ödenmesi için, krediyi veren banka tarafından krediyi alana yapılan kambiyo satışlarında da BSMV sıfır olarak tespit edildi. Bunlar dışındaki kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden yüzde 0.1 oranında BSMV alınacak.

Bakanlar Kurulu kararının ilk yayımlandığı 1998 yılında tüm kambiyo muamelelerinde BSMV yüzde 0.1 olarak belirlenmiş, 2008 yılında sıfıra indirilmişti.

Kararı değerlendiren uzmanlar, alınan önlemin döviz alımını caydırma amaçlı olduğunu, bütçe artırıcı etkisi olacağını, ancak kayıt dışılığın artabileceğini ifade etti. 

Garanti Yatırım Koordinatörü Tufan Cömert, "Spot döviz piyasasında günlük işlem hacmi ortalaması nisanda 5.6 milyar dolar. Buradan günlük ortalama çift taraflı 200'er milyon TL gibi bir vergi toplanacak. 20 iş günü dersek aylık 2 milyar TL gelirden bahsediyoruz. Bu adım hem gelir artırma hem de dövizden caydırma amaçlı görünüyor" dedi.

GELİR ARTIRICI, DÖVİZ ALIMINI CAYDIRICI ETKİSİ VAR

Finansal danışman Recep Atakan, bu kararın gelir artırıcı ve döviz alımını caydırıcı etkisi olduğunu belirtti. Atakan, volatilitenin yüksek olduğu bir yerde binde birlik BSMV'nin döviz alım iştahını hızlı şekilde düşürmesini beklememek gerektiğini söyledi. 

Atakan, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: 

"Özellikle son dönemde döviz ilgisi ve vatandaşın DTH tarafındaki tasarruflarını artırmasıyla alınmış bir önlem gibi görünüyor. Türkiye'de vatandaşla bankalar arasında yapılan günlük döviz işlem hacmi 4 milyar dolar civarında. Kabaca bir hesapla bu önlemin 500 milyon dolar ile 1 milyar dolar arasında bir BSMV artırıcı özelliği var, bunun bütçeye de 3 milyar ile 6 milyar TL arasında katkısı olabilir."

Daha önce BSMV uygulamasının olduğu dönemlerde bundan kurtulmak için yurtdışına işlem kaymaları olduğunu hatırlatan Atakan, "Bunun tekrar gündeme gelme ihtimali var, işlem hacminin yurtdışına kaymasına neden olabilir" dedi. Atakan, alınan kararın toplam BSMV bütçesini yukarı çekeceğini belirtti, "Ama piyasada derinliği ve likiditeyi azaltıcı etkisini tartışmak gerekecek" yorumunu yaptı. 

KAYIT DIŞI İŞLEMLER ARTABİLİR

KPMG Türkiye Şirket Ortağı Emrah Akın, "Uzun zamandır Türkiye önemli bir döviz talebi sorunuyla karşı karşıya. Hükümet de döviz talebini azaltmaya yönelik tedbirler almaya çalışıyor, bu yeni düzenleme değil. Bu düzenleme daha önce de uygulanmıştı. Oldukça önemli bir düzenleme, geçen yıl 18.2 milyar TL BSMV vergisi topladık. Bu da 2017'ye göre yüzde 37'lik bir artış. Bu sene de 19 milyar TL civarında BSMV geliri bekliyorduk. Bu eğer talebi beklendiği ölçüde azaltmazsa en az 1 - 2 milyar liralık BSMV artışı bekleyebiliriz" değerlendirmesini yaptı. 

Akın, uygulamanın kayıtdışı döviz işlemlerini artırabilecek yapısı olduğu konusunda da uyardı. 

İş Yatırım da bu adımların dolarizasyonu caydırmak amacıyla atıldığını, değişikliğin ilave vergi geliri yaratacağı bütçe açısından pozitif olacağını kaydetti.

KAMBİYO VERGİSİ HUKUKEN SORUNLU

Kararın açıklanmasının ardından sosyal medya üzerinden de uygulamaya yönelik eleştiriler geldi.