Mansur Yavaş'ın zarar ettiği gerekçesiyle tasfiye edeceğini söylediği şirketler hangileri?



Artı Gerçek

AKP ve MHP'lilerin tepki gösterdiği, Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş'ın ise zarar ettikleri gerekçesiyle tasfiye edeceğini açıkladığı şirketler hangileri? İşte detaylar...


Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş belediye şirketlerini tasfiye edeceklerini açıklamış, belediyenin AKP ve MHP’li meclis üyelerinin tepki göstermesi nedeniyle arbede çıkmıştı.

BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın haberine göre, Yavaş'ın zarar ettiği gerekçesiyle tasfiye edeceklerini söylediği şirketler belli oldu. 
 


BELEDİYE ŞİRKETLERİNİ CAZİP KILAN NE?

Belediye şirketlerini cazip kılan nedenlerin başında ise özel hukuk hükümlerine tabii olması, bir anlamda özerk olması nedeniyle, personel istihdamı, kaynak aktarımı, ihaleler gibi konularda "esnek" olması. Belediyelerin, personel istihdamı birçok bürokratik prosedüre bağlı olması ve sınırlı sayıda istihdam alanı yaratabilmeleri nedeniyle şirketler aynı zamanda, iktidarı ele geçirenlerin "kadrolaşma alanı" olarak da görülüyor. Ayrıca, büyükşehir belediyesi yaptığı ihalelerde, Devlet ihale Yasası hükümlerine tabiiyken, birçok ihalede belediye şirketleri için böyle bir zorunluluk bulunmuyor.

Büyükşehir belediye şirketlerinin statüsü ise, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Yasası'nın 26. maddesinde düzenleniyor:

"Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir belediyesi, kendine ait büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının yüzde 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin yüzde 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir."

HANGİ ŞİRKETLER NE ZAMAN TASFİYE EDİLECEK?

BBC Türkçe'ye bilgi veren CHP'li Belediye Meclis Üyesi Avukat Haydar Demir, özel hukuk hükümlerine göre kurulan bu şirketlerin şu andaki sermaye büyüklüğü, kar-zarar durumunun ne olduğu konusunda, önceki dönemde de görev yapmasına karşın kendilerine hiçbir zaman bilgi verilmediğini söyledi.

Demir, belediye şirketlerinin yeni yönetimlerinin belli olmasından sonra, hesaplarının inceleneceğini belirtirken, kar-zarar dengesi, kimlerle iş yapıldığını ortaya çıkmasının ardından, tasfiyelerin gündeme gelebileceğini belirtti.

Demir, çalışanların işten çıkarılması gibi bir durumun olmayacağını, kapatılmayan şirketler ya da diğer belediye kuruluşlarında istihdam edileceğini de sözlerine ekledi.

ŞİRKETLERİ NE ZAMAN KURULDU?

Söz konusu belediye şirketleri, turizm-eğlence sektöründen, toplu konuta, reklam işlerinden, yol çizgisi boyası üretimine, ambalajlı su sektöründen, asfalt üretiminden, unlu mamul üretimine kadar birçok alanda faaliyet gösteriyor.

Belediye şirketleri ilk olarak 1986'da dönemin ANAP'lı belediye başkanı Mehmet Altınsoy döneminde kuruldu, daha sonra 1989'da belediye başkanı seçilen CHP'li Murat Karayalçın döneminde buna yenileri eklendi.

Melih Gökçek yönetimi döneminde de şirketlerin sayısı 15'e yükseldi.

BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN ORTAKLIK YAPISI VE FAALİYET ALANLARI NE?

Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin internet sitesinde yer alan bilgiye göre halen faaliyet gösteren 15 şirketin isimleri, faaliyet alanları ve ortaklık yapıları şöyle:

ANFA ANKARA ALTINPARK İŞLETMELERİ LİMİTED ŞİRKETİ

1991 yılında Murat Karayalçın'ın başkanlığı döneminde kurulan şirkette yine bir belediye şirketi olan BELKO A.Ş. yüzde 93, Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş. yüzde 7 hisseye sahip. Fuar ve kongre organizasyonları alanında faaliyet gösteriyor.

ANFA GÜVENLİK

Hisselerinin yüzde 99'u diğer belediye şirketi ANFA'ya ait. 1992'de özel güvenlik hizmeti sunmaya başladı ve 2005'te şirketleşti. Faaliyet alanı, özel güvenlik (şirketlere zırhlı araç sağlama, değerli eşyaların toplanması dağıtımı, koruma ve devriye), araç park kontrol, koruma köpeği eğitimi, parmak izi tespiti dahil, çok sayıda güvenlik hizmeti olarak sıralanıyor.

ANKET (ANKARA KÜLTÜR ETKİNLİKLERİ ) A.Ş.

2000 yılında kurulan şirkette büyükşehir, 96 ilçe çoğunluk hissesine sahip. Geri kalan hisseler ise yine belediye şirketleri olan PORTAŞ A.Ş. ve BELKO A.Ş.'ye ait, Halk Ekmek'e ait. Şirketin faaliyet alanı olarak her türlü kültür sanat, reklam ve tanıtım hizmetleri yapmanın yanı sıra, 23.03.2018 tarihli belediye meclis kararıyla hafriyat döküm sahası işletmesi de bu şirkete verilmiş.

BELKA A.Ş

Şirkette, büyükşehir belediyesine bağlı Ankara Su Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) yüzde 99,9 hisseye sahip, diğer belediye şirketlerinin hisse oranı ise sembolik düzeyde. Ankara'daki yol, asfalt, hafriyat, altyapı çalışmalarında kanal, ızgara, yağmur suyu hatlarının bakımı, onarımı ve benzeri işleri alanında faaliyet gösteriyor.

BELKO A.Ş

1986 yılında kurulan şirket, yüzde 99,6 hisseyle büyükşehir iştiraki. Kurulduğu yıllarda Ankara'da doğalgaz kullanılmadığı ve yerli kömür hava kirliliğine neden olduğu için, kömür ithalatı yapmak ve dağıtmak için kurulmuştu. Ankara'da doğalgaz kullanılmaya başladıktan sonra, perakende kömür satışını durdurdu sadece belediyenin ihtiyaç sahibi ailelere verdiği kömür dağıtımı görevini üstleniyor. Kömür dağıtım faaliyeti alanı daralınca farklı alanlara yöneldi. Şirket 2013'ten bu Belkoair adı altında, havaalanından şehir merkezi ve şehirlerarası terminale otobüs taşımacılığı hizmeti sunuyor.

BELPLAS A.Ş

1989'dan bu yana şirket hisselerinin yüzde 99,7'si BELKO'ya ait. Geri kalan hisseler ise BelPa, BelKa ve Halk Ekmek'e ait. Yol çizgisi boyası üretiyor. Ayrıca ilaçlama işini de yapıyor.

BELPA

BELKO iştiraki olan Belpa da 1989'da, belediyenin kurduğu Buz Paten Sarayı'nın işletmesini üstlendi. Şu andaki faaliyetleri arasında engelliler ve rehabilitasyon, yaşlılara hizmet, camii temizlik, ambulans, cenaze işleri, evcil hayvan bakımevi, parkı işletmesi var.

BELTEMA

Hisselerinin yüzde 99,8 ANFA'ya ait. Geri kalan hissedarları ise Anfa Güvenlik ve BELKO. Faaliyet alanları ise turizm ve eğlence. Şirket, Melih Gökçek yönetimi döneminde kuruldu.

BELTAŞ

Hisselerinin yüzde 99'u büyükşehir belediyesine ait. Şirket, trafik işaretleme, yönlendirme, otopark işletmeciliği alanlarında faaliyet gösteriyor.

ANKARA HALK EKMEK A.Ş

Yüzde 97 hissesi Büyükşehir Belediyesine yüzde 2,5 hisse Genel-İş Sendikası'na geri kalan hisseleri de Ankara Bakkallar Bayiler Derneği ile belediye şirketleri Portaş ve Belko'ya ait.

Başkentlilere ucuz ekmek sağlamak için 1994'te kuruldu. Ekmeğin yanı sıra farklı unlu mamul üretimi gerçekleştiriyor.

TOBAŞ

2004 yılında, belediye ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi (TOKİ) iştiraki olarak kuruldu. Faaliyet alanı olarak TOKİ ile birlikte kentsel dönüşüm kapsamında toplu konut üretimi, peyzaj, yol, tünel, viyadük, rekreasyon alanı uygulamaları alanlarında faaliyet gösteriyor.

BUGSAŞ

1990'da Belediyeye bağlı Elektrik, Gaz ve Otobüs Dairesi Başkanlığı (EGO) ile ASKİ iştiraki olarak kuruldu. Doğalgaz altyapı dönüşüm sistemi olan faaliyet alanı, Ankara'da raylı ulaşım sistemine geçilmesi ile genişledi. Halen Ankara hafif raylı sistem olan Ankaray ile Ankara metrosunu işletiyor.

METROPOL İMAR A.Ş

1986'da yüzde 99,3 oranında belediye iştiraki olarak kuruldu. Ankara'nın metropol ilçeleri olan Çankaya, Altındağ, Keçiören, Mamak, Sincan, Yenimahalle, Etimesgut ve Gölbaşı belediyelerinin ise hisse oranları sembolik toplu konut, inşaat, spor organizasyonları ve köprü kavşak düzenlemeleri alanlarında faaliyet gösteriyor.

PORTAŞ

Yüzde 99 hisseli belediye iştiraki olan şirket de düşük maliyetli toplu konut projeleri ve arsa temini alanlarında faaliyet gösteriyor.

SEĞMEN SU

Yüzde 100 hissesi BELKA A.Ş.'ye ait. Ambalajlı su sektöründe faaliyet gösteriyor.