Alım gücü azalanlar kredilere yüklendi
ARTI GERÇEK - Türkiye Bankalar Birliği tarafından hazırlanan Bankacılık Sektörü raporu, Türkiye’de son 10 yılda kredilerde büyük bir patlama yaşandığını ortaya koymakta. Bu da Türkiye'de tüketimin kredilerle teşvik edildiğinin önemli bir göstergesi. Bireysel kredilerde meydana gelen artış da bunu teyit etmekte.
Bankalar Birliği raporuna göre, 2005 yılında bankaların verdiği kredi miktarı 161 milyar TL iken bu rakam 2016 yılında 1 trilyon 791 milyon TL'ye yükseldi.
Bankaların verdiği kredilerin içinde en önemli kalemi kurumsal krediler oluşturmakta. 2005 yılında 114 milyar TL olan kurumsal kredi miktarı, 2016 yılında 1 trilyon 331 milyar TL'ye çıktı. 1 trilyon 331 milyar TL'nin ise 433 milyar'ı faizi hükümet tarafından ödenen ve KOBİ'lere hükümet desteğiyle verilen kredilerden oluşmakta.
10 YILDA KREDİ KULLANIMINDA PATLAMA YAŞANDI.
2005 yılında Bireysel krediler 47 milyar TL iken, 2016 yılında 460 milyar TL'ye çıktı. Bireysel kredilerin dağılımı incelendiğinde ise 2005 yılında 18 milyar TL olan Kredi kartları 110 milyar TL'ye, Konut kredisi 12 milyar TL'den, 165 milyar TL'ye, otomobil kredisi 6 milyar TL'den 7 milyar TL'ye. Diğer krediler (ağırlıklı olarak tüketici kredileri) ise 10 milyar TL'den 77 milyar TL'ye çıktı.
2016 yılı verilerine göre, kredilerin yüzde 5.8'i sorunlu kredilerden oluşmakta. Bu da yaklaşık 100 milyar TL civarında batık kredi sorunu yaşandığının göstergesi.
MEVDUATTA DÜŞME
Bankalar Birliği raporuna göre bankalardaki mevduatta düşüş gözleniyor. 2005 yılına ait veri bulunmazken, 2000 yılında 102 trilyon TL olan mevduat 2010 yılında 400 trilyona ulaşmış. Bu oran, 2016 yılında ise 389 trilyona gerilemiş. Bankalarda bulunan mevduatın 2010 yılında yüzde 30’u döviz cinsinden iken, 2016 yılında bu oran yüzde 41'e yükselmiş.
Bankalardaki kredilerin toplam aktif içindeki payı 2005 yılında yüzde 38 civarında iken bu pay 2016 yılında yüzde 64'e yükseldi. Mevduatın toplam aktifler içindeki payına baktığımızda ise 2005 yılında bu oran yüzde 63 civarında iken, 2016 yılında yüzde 53'e gerilemiş. Kredilerin mevduatlara oranı 2005 yılında yüzde 80 civarında iken, 2016 yılında bu oran yüzde 122'ye yükseldi.
BANKACILIK SİSTEMİ 5 BANKAYA TESLİM
Rapora baktığımızda, tüm işlem hacminin yüzde 57'sini 5 banka elinde tutarken, ikinci 5 banka yüzde 28, geriye kalan 42 banka ise geriye kalan yüzde 15'lik işlem hacmini gerçekleştirmekte. Yani 10 banka tüm işlem hacminin yüzde 85'ini gerçekleştirirken, geriye kalan yüzde 15'lik işlem hacmi ise 15 banka tarafından gerçekleştirilmektedir.